1. Etik ma’qullash

Mualliflar tegishli milliy, institutsional va kasbiy talablarga rioya qiladilar. Etik baholash talab qiladigan tartiblar boshlanishidan oldin vakolatli mustaqil qo‘mita yoki boshqa vakolatli organning qarori olinadi. Keyingi ko‘rib chiqish oldindan ma’qullash deb ko‘rsatilmaydi va o‘z vaqtida olinishi kerak bo‘lgan ruxsatni avtomatik almashtirmaydi.

Qo‘lyozmada quyidagilar bo‘ladi:

• qo‘mita yoki organning to‘liq nomi;
• qaror sanasi va berilgan bo‘lsa ma’qullash yoki protokol raqami;
• ma’qullash doirasi: ishtirokchilar, joylar, ma’lumot manbalari va tartiblar;
• protokolning muhim o‘zgarishlari va qo‘shimcha kelishuvlar;
• rozilikni olish va hujjatlashtirish shakli;
• tegishli bo‘lsa ko‘rib chiqish yoki rozilikdan ozod qilgan organ, aniq asos va shartlar.

Etik ma’qullash, rahbariyatning kirish ruxsati va ishtirokchi roziligi farqlanadi. Qaror amalda o‘tkazilgan ishni qamrab olishi kerak. Ekspert maqomi, anonim anketa, onlayn shakl, o‘quv maqsadi yoki o‘z qo‘mitasi yo‘qligi avtomatik ozodlik yaratmaydi.

Ma’qullash olingan bo‘lsa

Tadqiqot [organning to‘liq nomi] tomonidan ma’qullangan, qaror [mavjud bo‘lsa raqam], [sana], protokol [identifikator yoki tavsif]. Ma’qullash [ishtirokchilar, ma’lumotlar va tartiblar]ni qamrab oladi. Muhim o‘zgarishlar: [kelishilgan o‘zgarishlar yoki ular yo‘qligi].

Formal ma’qullash talab qilinmagan bo‘lsa

[Tadqiqot xususiyati] uchun formal etik ma’qullash [tegishli aniq qoida yoki vakolatli organ qarori, mavjud bo‘lsa sana va raqam] asosida talab qilinmagan. [Manbalar va tartiblar]dan foydalanilgan; himoya choralari: [tavsif].

Rasmiy ozod qilish berilgan bo‘lsa, organ, qaror va uning chegaralari bilan aynan shunday ko‘rsatiladi. Ko‘rib chiqishdan ozod qilish rozilikdan ozod qilish hisoblanmaydi. Shubha bo‘lsa, yig‘ishdan oldin vakolatli organning yozma izohi olinadi. Zarur, ammo olinmagan ma’qullash tahririyatga bildiriladi; sana va hujjatlar go‘yoki ilgari mavjud bo‘lgandek qayta yaratilmaydi.

2. Ishtirokchilarni xabardor qilish va ixtiyoriylik

Ishtirok haqida qaror qilishdan oldin insonga tushunarli va qulay shaklda quyidagilar bildiriladi:

• tadqiqotni kim o‘tkazishi, moliyalashtirishi va uning maqsadi;
• nima uchun taklif qilinayotgani, ko‘zda tutilgan tartiblar, yozib olish va davomiylik;
• qanday ma’lumot yig‘ilishi, tahlil qilinishi va ishlatilishi;
• ehtimoliy xavflar, noqulayliklar, kutiladigan foyda va shaxsiy foyda kafolati yo‘qligi;
• ma’lumot kimga uzatilishi, qayerda va qanday shartlarda saqlanishi;
• maxfiylik va ma’lumotni qaytarib olish imkoniyatining chegaralari;
• rad etish, savollarni o‘tkazib yuborish, tanaffus qilish va jazolarsiz to‘xtatish huquqi;
• nazarda tutilgan bo‘lsa xarajatlarni qoplash yoki haq va ularni olish shartlari;
• savollar, muammo haqida xavfsiz xabar berish va rozilikni qaytarib olish uchun aloqa.

Qaror uchun vaqt, savol berish imkoniyati hamda zarur til yoki boshqa yordam taqdim etiladi. Tushunganlik tekshiriladi; shunchaki hozir bo‘lish, sukut, xizmat buyrug‘i yoki platformada ro‘yxatdan o‘tish erkin rozilikka tenglashtirilmaydi.

Bosim, tahdid, xizmatlarni yashirin shartga bog‘lash va haddan tashqari rag‘batlantirish mumkin emas. Axborotni to‘liq ochmaslikka ruxsat etilgan tadqiqotda oldindan asoslangan va kelishilgan tartib amal qiladi; istisnoni tushuntirmasdan ishtirokni to‘liq xabardor qilingan deb ko‘rsatish mumkin emas.

3. Xabardor qilingan holdagi rozilik

Rozilik talab qilinsa, u tegishli ishtirok, yozib olish yoki ma’lumotdan foydalanishdan oldin olinadi. Yozma yoki ishonchli hujjatlashtirilgan elektron shakl odatda afzal. Og‘zaki yoki boshqa shakl tegishli qoidalar va zarur etik kelishuv doirasida, ayniqsa imzo identifikatsiya xavfini oshirsa, mumkin.

Tartib ortiqcha identifikator yig‘masdan qanday axborot berilgani, inson nimaga rozi bo‘lgani va bu qanday qayd etilganini tasdiqlashga imkon berishi kerak. Imzodan ozod qilish xabardor qilingan holdagi rozilikdan ozod qilish emas. Audio orqali hujjatlashtirish ham xavfsizlik va yozib olish ruxsati nuqtayi nazaridan baholanadi.

Ishtirokka rozilik bayonoti

[Tartiblar]dan oldin ishtirokchilar tadqiqot haqida tushunarli axborot oldilar va [yozma / elektron / hujjatlashtirilgan og‘zaki / boshqa ruxsat etilgan] shaklda ixtiyoriy ravishda xabardor qilingan holda rozilik bildirdilar. Rozilik [usul] orqali qayd etildi. [Tegishli bo‘lsa alohida guruh yoki tartib] uchun [ruxsat etilgan istisno va uning asosi] qo‘llandi.

Rozilik olishdan ozod qilish yoki uning mazmunini o‘zgartirish tegishli foydalanishdan oldin aniq etik va huquqiy asosga ega bo‘ladi. Maqolada organ yoki tegishli asos, mavjud bo‘lsa qaror sanasi, qamrab olingan ma’lumotlar va shartlar ko‘rsatiladi. Qulaylik, baza hajmi yoki keyinchalik ismlarni olib tashlashning o‘zi yetarli emas.

Ishtirokchi qatnashishni to‘xtatishi va ayrim savollarga javob bermasligi mumkin. Yig‘ilgan ma’lumotni o‘chirish imkoniyati, muddatlar va qaytarib bo‘lmaydigan anonimlashtirish, birlashtirish yoki nashrdan keyingi cheklovlar oldindan tushuntiriladi. Texnik yoki huquqiy jihatdan imkonsiz o‘chirish va’da qilinmaydi. Maqsad, xavf, yozib olish, uzatish yoki qayta foydalanishdagi muhim o‘zgarishlar yangi rozilik zarurati va protokol kelishuvini baholashni talab etadi.

4. Ishtirokchilar xavfsizligi va xavfni kamaytirish

Ishtirokchi va unga aloqador insonlar uchun jismoniy, ruhiy, huquqiy, kasbiy, ijtimoiy, iqtisodiy va raqamli oqibatlar baholanadi. Mavzuning jamoat uchun qiymati nomutanosib yoki boshqarib bo‘lmaydigan xavfni oqlamaydi.

Mualliflar quyidagilarni nazarda tutadilar:

• ma’lumot olishning mos usullari orasida ilmiy asoslangan va xavfi eng kam yondashuv;
• boshqalar kuzatuvini hisobga oladigan xavfsiz joy, vaqt va aloqa kanali;
• intervyu oluvchilar tayyorgarligi va ruhiy jarohat tajribasiga sezgir savollar;
• javob bermaslik, tanaffus, intervyuni tugatish va mavjud yordamdan foydalanish imkoniyati;
• xavfli tartibni to‘xtatish, noxush hodisalarni qayd etish va vakolatli shaxslarni xabardor qilish qoidalari;
• masofaviy intervyuda ishtirokni zo‘ravon yoki begonalarga ochib qo‘yadigan xabarlarsiz xavfsiz aloqa;
• eksperimental tadqiqotda aralashuv, guruhlarni taqsimlash va oqibatlarni kuzatishni asoslash.

Tegishli cheklovlar bo‘lsa, mutlaq sir saqlash va’da qilinmaydi. Tadqiqotdan oldin maxfiylik chegaralari va bevosita xavf yoki majburiy oshkor etishdagi harakat tartibi belgilanadi. Ma’lumot tegishli oluvchilarga, ruxsat etilgan asosda va zarur hajmda beriladi; xavfni oshirmasa, ishtirokchi imkon qadar xabardor qilinadi. Ushbu siyosat huquqbuzarlik haqidagi har qanday hikoyani xabar qilishning universal majburiyatini belgilamaydi.

Tadqiqot noqonuniy vaziyat yaratish, zarar keltirib chiqarish yoki taqqoslash uchun insonni tegishli xizmatlardan mahrum qilish huquqini bermaydi. Oddiy mehnat faoliyati va muallifga bo‘ysunish himoya talablarini kamaytirmaydi. Muhim hodisalar va xavf o‘zgarishlari hujjatlar hamda qo‘lyozmada xavfsiz hajmda aks ettiriladi.

5. Maxfiylik va shaxsga doir ma’lumotlar

Yig‘ish, tahlil, saqlash va uzatish ruxsat etilgan asosga ega bo‘lib, ma’qullangan maqsadlarga mos keladi. Mualliflar:

• faqat zarur ma’lumotni yig‘adilar;
• asoslangan shaxssizlantirish yoki psevdonimlashtirishni qo‘llaydilar;
• bog‘lash kalitlarini alohida saqlaydilar va kirishni cheklaydilar;
• qurilmalar, zaxira nusxalar, uzatish kanallari va yo‘q qilish tartibini himoyalaydilar;
• amaldagi talablar va tadqiqot shartlari bo‘yicha mas’uliyat hamda saqlash muddatlarini belgilaydilar;
• matn, iqtibos, jadval, xarita, ilova va metama’lumotlarda qayta identifikatsiyani baholaydilar;
• qayta ishlashdagi muhim o‘zgarishlar, kirish va sizib chiqishga javob choralarini hujjatlashtiradilar.

Psevdonimlashtirish to‘liq anonimlik emas. Noyob kasb, aniq sana, muassasa, joy yoki holatlar yig‘indisi shaxsni ochib qo‘yishi mumkin. Ish, idoraviy qayd yoki ochiq hujjatni o‘qish imkoni undagi barcha ma’lumotni jurnal, repozitoriy yoki uchinchi tomon xizmatiga uzatish huquqini bermaydi.

Shaxsni aniqlash mumkin bo‘lgan tadqiqot ma’lumotlari zarur huquqiy va etik asoslar, talab etilgan aniq rozilik va tegishli himoya choralarisiz ochiq joylashtirilmaydi. Hatto rozilik ham ortiqcha oshkor etishni oqlamaydi. Ma’lumotlar va tadqiqot natijalarining qayta hosil qilinishi siyosati bo‘yicha xavfsiz umumlashtirilgan ma’lumot, nazoratli kirish yoki cheklovlar tavsifi qo‘llanadi.

Maxfiy ma’lumot ruxsat etilmagan sun’iy intellekt xizmatlari yoki platformalarga uzatilmaydi. Sizib chiqish gumonida keyingi oshkor etish cheklanadi, mas’ul shaxslar xabardor qilinadi va belgilangan choralar ko‘riladi. Ochiq bildirishnomalar va tahririyatga dastlabki xatlarda himoyalanadigan tafsilotlar takrorlanmaydi.

6. Zaif holatdagi ishtirokchilar

Qo‘shimcha himoya kontekst va ehtimoliy oqibatlarga qarab belgilanadi. Quyidagilar alohida e’tibor talab qiladi:

• voyaga yetmaganlar va muayyan qaror qabul qilish qobiliyati cheklangan shaxslar;
• til qiyinchiliklari, cheklangan savodxonlik yoki yordam ehtiyoji bo‘lgan insonlar;
• zo‘ravonlik, odam savdosi, majburlash yoki ruhiy jarohatli voqealarni boshdan kechirganlar;
• qamoqdagi shaxslar, mahkumlar va nazorat ostidagilar;
• iqtisodiy, ijtimoiy, xizmat yoki o‘quv jihatidan qaram ishtirokchilar;
• guvohlar, axborot beruvchilar va ishtiroki oshkor etilishidan zarar ko‘rishi mumkin bo‘lgan boshqalar.

Guruhga mansublik rozilik bera olmaslikni isbotlamaydi va o‘z-o‘zidan tadqiqotdan chiqarish uchun asos emas. Axborot, vaqt, tarjima va qaror yordami inson ehtiyojiga moslanadi. Yordamchi yoki tarjimon maxfiylikka rioya qiladi va tegishli vakolatsiz ishtirokchi o‘rniga qaror qabul qilmaydi.

Ota-ona yoki qonuniy vakilning talab qilinadigan roziligi olinadi, shuningdek ishtirokchining tushunishi va tegishli qoidalarga ko‘ra o‘z roziligi hamda noroziligi hisobga olinadi. Bolaning sukuti rozilik tasdig‘i emas. Taxmin qilinayotgan vakilga murojaat xavf tug‘dirsa, ruxsat etilgan muqobil tartib vakolatli organ bilan oldindan kelishiladi; tadqiqotchi zarur kafolatlarni o‘zi bekor qilmaydi.

Takroriy aloqa, inqirozli holatlar va sezgir ma’lumotdan keyingi foydalanish uchun tegishli himoya qarorlari nazarda tutiladi. Xavf intervyu payti bilan cheklanmaydi: nashr va keyingi qayta identifikatsiya oqibatlari ham hisobga olinadi.

7. Qaram munosabatlardagi ishtirokchilar

Xodimlar, talabalar, bo‘ysunuvchilar, ushlanganlar, mahkumlar va nazorat ostidagi shaxslar tadqiqotida vakolatlar nomutanosibligi alohida baholanadi. Rad etish va ishtirokni to‘xtatish ish, baho, haq, maqom, tegishli xizmatlardan foydalanish, saqlash sharoiti yoki qonuniy huquqlarni amalga oshirishga salbiy ta’sir qilmasligi kerak.

Imkon qadar taklif va rozilikni ishtirokchi ustidan vakolatli qaror qabul qilmaydigan mustaqil shaxs tashkil etadi. Tadqiqotning so‘roq, xizmat tekshiruvi, o‘qish yoki majburiy tartibdan farqi tushuntiriladi. Zarurat va tegishli asos bo‘lmasa, ishtirok qarori haqidagi ma’lumot rahbar yoki nazorat qiluvchi shaxsga berilmaydi.

Ma’lumot yig‘ishga rozilik evaziga jazoni qisqartirish, protsessual ustunlik, sharoitni yaxshilash yoki xizmat foydasini va’da qilish mumkin emas. Amaldagi dasturni baholash unga kirishning qonuniy shartlarini ixtiyoriy tadqiqot ishtirokidan ajratadi. Muallif, idora yoki muassasa vakolati talab qilinadigan shaxsiy rozilikni almashtirmaydi.

Haq yoki xarajatlarni qoplash miqdori, shakli va shartlari ishtirokchiga hamda tadqiqot tavsifida ochiladi. Ular mutanosib bo‘lishi va majburlash yaratmasligi kerak. Ishtirok to‘xtaganda to‘lov shartlari oldindan tushuntiriladi va jazo sifatida ishlatilmaydi; sarflangan xarajat va vaqt uchun tegishli qoplama barcha tartiblarni tugatishga bog‘lanmaydi.

8. Onlayn so‘rovlar va masofaviy tadqiqotlar

Onlayn so‘rov, videoaloqa, mobil ilovalar, ijtimoiy tarmoqlar, raqamli izlar va sensorlarga muhit xususiyatlarini hisobga olgan holda bir xil etik talablar qo‘llanadi. Yig‘ish rozilikka asoslansa, axborot va rozilik bildirish imkoniyati tegishli yig‘ishdan oldin beriladi.

Mualliflar quyidagilarga majbur:

• yozib olish, transkripsiya, yig‘iladigan javoblar va texnik metama’lumotlarni bildirish;
• imkon bo‘lsa IP-manzil, joylashuv va qurilma identifikatorlarining keraksiz yig‘ilishini o‘chirish va zarur yig‘ishni tushuntirish;
• saqlash, ta’minotchi kirishi, uchinchi tomonga uzatish va materialdan sun’iy intellektni o‘qitishda foydalanishni baholash;
• ortiqcha shaxsiy hujjatlarsiz yosh, ishtirok shartlariga muvofiqlik va rozilikni mutanosib tekshirish;
• intervyudan xavfsiz chiqishni ta’minlash va boshqalarning qurilmaga kirishini hisobga olish;
• transchegaraviy qayta ishlash mavjud bo‘lsa shartlarini ochish va zarur asoslarni ta’minlash;
• kirish cheklovlarini chetlab o‘tmaslik va shaxsiy materiallarni ruxsat etilmagan xizmatlarga uzatmaslik.

Yashirin usullar va yangi roziliksiz raqamli ma’lumotdan foydalanish oldindan asoslangan istisno va tegishli ko‘rib chiqishni talab qiladi. Xabar yoki profil ochiqligi tadqiqot doirasida tarqatishga cheklanmagan ruxsat emas. E’lon konteksti, xususiylikka oid kutilmalar, iqtiboslarni qidiruv orqali tanish, uchinchi shaxslar huquqlari va platformaning tegishli qoidalari hisobga olinadi.

Jamoa yoki uning qayta ishlovchisi javobni inson bilan bog‘laydigan identifikatorlarni saqlasa, so‘rov to‘liq anonim deb ko‘rsatilmaydi. Texnik qayta ishlash va cheklovlari haqqoniy tavsiflanadi. Ishlaydigan havola yoki pulli obunaning o‘zi xizmat himoyalanganini tasdiqlamaydi.

9. Nashrga rozilik

Ishtirokchi haqida shaxsni aniqlash mumkin bo‘lgan materialni nashr etish, tegishli qoidalar va tadqiqot xususiyati talab qilganda, oshkor qilishga alohida aniq rozilikni talab etadi. Bu fotosurat, video, audio, tanib bo‘ladigan iqtibos va batafsil holatlarga tegishli. Ishtirokka rozilik bunday rozilikni avtomatik bermaydi.

Ishtirokchiga oshkor qilinadigan ma’lumot ko‘rsatiladi yoki tushuntiriladi, maqola ochiqligi va tarqalganidan keyin olib tashlash cheklovlari aytiladi. Materialda tilga olingan yoki tasvirlangan boshqa insonlar huquqlari tekshiriladi. Ism yoki yuzni olib tashlash kontekst orqali aniqlashni har doim ham bartaraf etmaydi.

Nashrga rozilik bayonoti

[Aniq identifikatsiya qiluvchi material]ni nashr etishga [tegishli talablarga ko‘ra ishtirokchi va/yoki qonuniy vakil]dan [yozma / ishonchli hujjatlashtirilgan elektron / boshqa ruxsat etilgan] rozilik olingan. Rozilik oshkor etiladigan ma’lumot va uni umumfoydalanishdagi maqolaga kiritishni qamrab oladi.

Zarur rozilikni olish imkonsiz bo‘lsa, shaxsni aniqlovchi material boshqa aniq ruxsat etilgan asos va tahririy baholashsiz nashr qilinmaydi. Xavfsiz shaxssizlantirish, ortiqcha tafsilotlarni olib tashlash yoki materialni chiqarish ko‘rib chiqiladi; o‘zgarishlar xulosalarni buzmasligi kerak.

E’lon qilingan rasmiy bayonot yoki manbadan ilmiy iqtibos olish ishtirokchining maxfiy ma’lumotini ochishga avtomatik tenglashtirilmaydi. Mumkinligi, manbani to‘g‘ri ko‘rsatish, huquqlar va identifikatsiya zarurati kontekstda baholanadi. Bu yopiq intervyuni iqtibos bahonasida nashr etish uchun istisno emas.

10. Insonlar ishtirokisiz tadqiqotlar

Ishtirokchilarni jalb qilish, aralashuv, kuzatuv va insonlarga oid tadqiqot ma’lumotlarini qayta ishlash bo‘lmagan nazariy, huquqiy yoki boshqa ishlar uchun qo‘llanmaslik haqida asoslangan bayonot berilishi mumkin. U haqiqiy manbalar va dizaynni tavsiflashi kerak.

Qo‘llanmaslik bayonoti

Insonlar ishtirokidagi tadqiqot: qo‘llanmaydi. Ish [ish xususiyati va manbalar]dan iborat bo‘lib, ishtirokchilarni jalb qilish, ular bilan muloqot yoki individual tadqiqot ma’lumotlarini tahlil qilishni qamrab olmaydi. Etik ko‘rib chiqish qo‘llanmasligi asosi: [tegishli qoida yoki zarur bo‘lsa qaror].

Yangi intervyu yo‘qligi insonlarga oid ma’lumot yo‘qligini anglatmaydi. Ishlar, tibbiy, ma’muriy yoki boshqa shaxsiy qaydlar ikkilamchi tahlili muallif insonlar bilan uchrashmagani uchungina «insonlar ishtirokisiz» deb belgilanmaydi. Kelib chiqish, shaxssizlantirish maqomi, kirish shartlari va ko‘rib chiqish yoki rozilik zarurati baholanadi.

Ochiq va anonim to‘plamlar ham kontekst va boshqa manbalar bilan bog‘lash xavfini baholashni talab qiladi. Maxsus ma’qullash zarur bo‘lmasa, asos aniq ko‘rsatiladi; ikkilamchi ma’lumotga qo‘llanadigan tartib bunday ma’lumot butunlay yo‘qligidan ajratiladi.

11. Tahririy tekshiruv va talablarga rioya qilmaslik

Jurnal etik qaror, axborot varag‘i, rozilikning bo‘sh namunasi, protokol, ma’lumotlarni himoya qilish rejasi yoki ruxsat tasdig‘ini so‘rashi mumkin. Avval xavfsiz nusxalar va shaxssizlantirilgan tasdiqlar ishlatiladi. Shaxsiy ma’lumotli imzolangan shakllar ochiq ilovalarga kiritilmaydi; ularga kirish asoslangan zarurat, ruxsat etilgan asos va himoyalangan kanalni talab qiladi.

Muammoni ko‘rib chiqish quyidagilarni qamrab olishi mumkin:

• izoh so‘rash va noaniq bayonotni tuzatish;
• ko‘rib chiqishni to‘xtatish va mustaqil tekshiruv;
• yetarli asosda qo‘lyozmani rad etish yoki qabul qarorini bekor qilish;
• muassasa, qo‘mita yoki boshqa vakolatli organga murojaat;
• Qoidabuzarliklar haqidagi arizalarni ko‘rib chiqish siyosati bo‘yicha ish yuritish;
• nashrdan keyin muammo xususiyati va oqibatiga qarab tuzatish, xavotir bayonoti yoki retraksiya.

Jurnal etik ruxsat bermaydi va faqat hujjat borligi uchun tadqiqotni talabga muvofiq deb tan olmaydi. Haqiqiylik, ma’qullash doirasi va amaldagi harakatlar baholanadi. Yetarli bo‘lmagan ifoda zarur rozilik yo‘qligi yoki jiddiy zarardan farqlanadi; matnni tuzatish har qanday buzilishni avtomatik bartaraf etmaydi.

Mualliflarga odatda shubhalarning aniq tavsifi va javob berish uchun oqilona imkoniyat beriladi. Keyingi zararning oldini olishga qaratilgan shoshilinch choralar asoslanib hujjatlashtiriladi. Muharrir, Bosh muharrir, institut yoki homiyga oid ishlar manfaatdor tomon nazoratisiz mustaqil ko‘riladi.

Onlayn maqola nashr etilgan hisoblanadi. O‘zgarish va bildirishnomalar xavfli ma’lumotni takrorlamasdan kuzatiladigan tarixni saqlaydi. Qo‘lyozmani qaytarib olish alohida tekshiruvni avtomatik tugatmaydi. Shikoyat va asoslangan apellatsiyalar jurnalning maxsus siyosati bo‘yicha alohida yig‘imsiz ko‘riladi; halol murojaatlar qasos choralaridan himoyalanadi.

12. Siyosatni boshqarish

Bosh muharrir talablar qo‘llanishini tashkil etadi, o‘zi qatnashgan yoki manfaatlar to‘qnashuvi bo‘lgan ishlar bundan mustasno. Ta’sischi va nashriyot — O‘zbekiston Respublikasi Kriminologiya tadqiqot instituti — tahririy mustaqillikni saqlagan holda tashkiliy sharoitni ta’minlaydi. Tadqiqot, rozilik va hujjatlarni saqlash uchun mas’uliyat tadqiqotchilar va ularning muassasalarida qoladi.

Talablar tasdiqlanib jurnal saytida e’lon qilingach kuchga kiradi. Tasdiqlash, amal qilish va o‘zgarishlarning haqiqiy sanalari e’lon qilingan tahrirda ko‘rsatiladi; uch til versiyasi muvofiq yangilanadi. Yangi qoidalar ilgari ham amal qilgan deb ko‘rsatilmaydi. Qayta ko‘rib chiqishda ishtirokchilar himoyasi, usullar va tegishli talablar rivoji hisobga olinadi.

Aloqa: saytdagi amaldagi tahririyat kontaktlari; murojaatni yetkazish uchun ta’sischi va nashriyotning umumiy manzili — info@uzkti.uz. Birinchi xabar masalani ishtirokchi ismlari, imzolangan shakllar va yopiq ishlarsiz tavsiflaydi. Dalillar uchun xavfsiz kanal kelishiladi; manfaatlar to‘qnashuvida mustaqil ko‘rib chiqishga topshirish so‘raladi.

Tadqiqot va nashr etikasi, ma’lumotlar, sun’iy intellekt, taqriz, qoidabuzarlik arizalari va apellatsiyalar siyosatlari ham qo‘llanadi. Umumiy yo‘nalishlar — COPE Core Practices va ESRC tadqiqot etikasi qo‘llanmasi. Ular ish xususiyatiga ko‘ra hisobga olinadi va tegishli yurisdiksiya talablarini almashtirmaydi.